Rekomendacja Zakładu Żywienia i Suplementacji Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach

Żywność i żywienie

Oszczędzaj wątrobę


dr Dariusz Szukała


Źródło: fitdietetyk.pl


Oszczędzaj wątrobę

Strona 1 z 2

Wątroba potrafi w jednej chwili przetwarzać pożywienie, neutralizować nadmiar alkoholu, leków oraz innych substancji chemicznych. Ten niezwykły organ o masie około 1,5 kg jest największym narządem ludzkiego organizmu.

W ciągu jednej minuty przez usianą naczyniami wątrobę, przepływa około 1,5 l krwi. Jej powierzchnia podzielona jest na maleńkie fragmenciki o niewyraźnych granicach, których średnica nie przekracza nawet 1mm. Są to podstawowe jednostki czynnościowe wątroby zwane zrazikami, których liczbę szacuje się aż na 45 mln. Każdy z nich przypomina ogromną fabrykę chemiczną i ma ponad pół miliona komórek zwanych hepatocytami. Każda (chociaż maleńka i niedostrzegalna) potrafi w swym wnętrzu przeprowadzić ponad 500 niezwykle skomplikowanych reakcji chemicznych.

Hepatocyty pełnią bardzo istotną funkcję w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów i białek. Magazynują też witaminy A, D i B₁₂ oraz znaczne ilości żelaza. Wytwarzają czynniki krzepnięcia krwi. Jedną z najistotniejszych funkcji, jaką podejmuje wątroba jest jej zdolność do neutralizacji niebezpiecznych związków chemicznych:

  • trucizn
  • leków,
  • pestycydów
  • oraz innych substancji zanieczyszczających środowisko

Dzięki zadziwiającym możliwościom, komórki wątrobowe potrafią z tych agresywnych cząstek uczynić substancje nieszkodliwe. Bezpiecznie usuwają je z ustroju z żółcią lub moczem, pod warunkiem, że zapewniamy im spokojną i komfortową pracę.

Ograniczona moc przerobowa

Człowiek w ciągu kilkudziesięciu lat życia spożywa około 80 ton żywności i popija to przynajmniej 50 tysiącami litrów różnych płynów. Nie bez przyczyny osoby pochłaniające ogromne ilości pożywienia cierpią na różne schorzenia wątroby. Kiedy przeciążamy narząd, na terenie komórek wątrobowych zaczyna tworzyć się chaos i przesilenie. W efekcie znacznego zamieszania, hepatocyty wyłączają z użytku określone szlaki produkcyjne.

W pierwszym etapie zatrzymywane są niezwykle energochłonne procesy syntezy białek. Ta decyzja pociąga jednak za sobą wiele dalszych, poważnych konsekwencji. W organizmie upośledza się synteza hormonów, enzymów oraz różnych substancji biorących udział w złożonym procesie metabolizmu. Jeżeli ich produkcja jest niewystarczająca, kuleczki tłuszczu błąkają się w krwiobiegu czyniąc spustoszenie. A znaczna cześć przedostaje się do wnętrza wygasłych fabryk wątrobowych, prowadząc do ich ogólnego stłuszczenia.

Nadmiernie otłuszczone hepatocyty rozrastają się do nienaturalnych rozmiarów, aż wreszcie pękają i umierają. W ich miejscu pojawiają się włókna tkanki łącznej. Jeżeli liczba obumarłych komórek wątrobowych jest zbyt duża może dojść do znacznego zwłóknienia narządu i poważnego upośledzenia jego czynności. Wówczas maleją nie tylko zdolności produkcyjne hepatocytów, ale także ich umiejętności dotyczące neutralizacji toksycznych odpadów.

Oszczędzaj wątrobę

Aby utrzymać wysoką sprawność tej niezwykłej fabryki chemicznej w naszym organizmie, należy zwrócić uwagę na to, co jemy. Nadmiar tłuszczu, cukru oraz żywności wysokoprzetworzonej naszpikowanej sztucznymi dodatkami stanowi dla wątroby niezwykle silne obciążenie. Jeżeli dołączy do tego często spożywany alkohol, a także różne leki, moce przerobowe fabryk wątrobowych mogą okazać się niewystarczające. W konsekwencji może to prowadzić do rozwoju stanów zapalnych oraz w dalszym etapie niezwykle niebezpiecznych zmian martwiczych.

Oszczędzanie wątroby jest więc niezwykle istotne. Jeżeli przyjmujemy dużo pokarmu na raz, to rośnie ryzyko przeciążenia wątroby. Bardzo ważne jest więc spożywanie większej ilości w mniejszych porcjach. Unikać należy potraw tłustych, mącznych, smażonych, szczególnie w połączeniu z dużą ilością cukru. Smażona kiełbasa z grilla, dwie bułki i piwo powodują poważne przesilenie wątroby nawet na okres kilkunastu godzin. Podobnie działają tłuste ciasta z kremem, frytki, chipsy, produkty wędzone czy chemiczne zupy w proszku.

Nasze pożywienie nie powinno zatruwać wątroby, lecz wspomagać jej działanie. Komórkom wątrobowym najlepiej służy dieta zawierająca odpowiednią ilość białka, witamin i składników mineralnych. Hepatocyty szczególnie preferują węglowodany złożone zawarte w: ciemnym pieczywie, płatkach zbożowych, ryżu brązowym czy kaszach. A także chude produkty mleczne, ryby oraz oleje roślinne.



O autorze :

dr Dariusz Szukała


Geny na talerzu Geny na talerzu Obecnie uważa się, że ponad 60% sprzedawanych na rynku produktów spożywczych...
Czym smarować? Czym smarować? Do konkursu na idealnego partnera kanapek w pojedynkę staje masło przeciw ni...
Moda na diety Moda na diety Magda odchudza się już ponad 10 lat. Gdy zaczynała swoje zmagania z bagażem ...