Rekomendacja Zakładu Żywienia i Suplementacji Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach

Doping w sporcie

Bezpłodność posterydowa


dr Dariusz Szukała


Źródło: fitdietetyk.pl


« Początek | Strona 2 z 3

Nadzór nad prawidłową pracą jąder sprawuje mózg. Około dziesiątego roku życia w organizmie człowieka rozpoczyna się proces dojrzewania części mózgu zwanej podwzgórzem. Zaczyna ono uwalniać hormon Gn-RH (hormon uwalniający gonadotropiny), który pobudza przedni płat przysadki mózgowej do uwalniania kolejnych dwóch hormonów: FSH (folikulotropiny) oraz LH (luteotropiny). Pierwszy z nich oddziałując na komórki Sertoliego przyczynia się do rozwoju kanalików nasiennych oraz wytwarzania i dojrzewania plemników, drugi  pobudza komórki Leydiga do produkcji męskich hormonów płciowych, głownie testosteronu.

(Ryc.1). Odpowiednia aktywność FSH i LH ma ogromne znaczenie dla ilościowego i jakościowego aspektu spermatogenezy. Zakłócenia na osi: podwzgórze-przysadka-jądra mogą być więc przyczyną różnych zaburzeń w procesie wytwarzania i dojrzewania plemników i tym samym przyczyniać się do niepłodności.

wykres

 

Do szczególnie niepokojących zmian czynnościowych w obrębie układu  podwzgórze-przysadka-jądra może dochodzić w wyniku nadużywania leków sterydowych. W wyniku nadmiernego aplikowania testosteronu i jego pochodnych dochodzi do zablokowania podwzgórza i zmniejszenie wydzielania hormonów LH i FSH, które jak wiadomo odgrywają kluczową rolę w procesie spermatogenezy. Bardzo często już po kilkunastu dniach stosowania niewielkich dawek sterydów obserwuje się wyraźny spadek ilości spermy. Między innymi z tego tytułu, rozważa się możliwość zastosowania testosteronu jak męskiego środka antykoncepcyjnego. Wznowienie produkcji spermy jest możliwe po odstawieniu androgenów, jednakże proces ten uzależniony jest od wielkości dawek oraz czasu ich stosowania. W przypadku osób zażywających sterydy dawki te przekraczane są często ponad sto razy, w efekcie czego w wielu przypadkach dochodzi do  silnych dysfunkcji w obrębie układu płciowego i bardzo poważnych a nawet nieodwracalnych zaburzeń płodności. Testosteron, krążący w nadmiarze we krwi może nie tylko w bezpośredni sposób oddziaływać na blokadę podwzgórza, ale także przyczyniać się do hamowania jego czynności innymi drogami. Organizm atakowany z zewnątrz dużymi dawkami androgenów stara się bronić na wiele różnych sposobów, m.in. nasila przemianę testosteronu do hormonów żeńskich – estrogenów, które pobudzają wydzielanie białka – prolaktyny. Wzrost poziomu tego związku powoduje zmniejszenie wydzielania Gn-RH i dodatkową blokadę podwzgórza. U mężczyzn z podwyższonym poziomem prolaktyny (pow. 200 ng/ml) stwierdza się nie tylko zaburzenia płodności, ale często także wyraźną niedyspozycje seksualną. Wzrost stężenia estrogenów, będący wynikiem zwiększonej przemiany testosteronu może przyczyniać się także do zaniku nabłonka płciowego.

Posterydowe zaburzenia płodności będące wynikiem blokady na osi podwzgórze-przysadka, zaliczane są do grupy dysfunkcji przedjądrowych. W leczeniu tej odmiany zaburzeń najczęściej wykorzystuje się terapię hormonalną przy pomocy Gonadotropin (LH i FSH), której celem jest przywrócenie prawidłowej czynności hormonalnej i spermatogenetycznej jąder. Biologicznym odpowiednikiem hormonu LH są preparaty handlowe określane jako hCG wśród, których najbardziej popularnym w Polsce jest Biogonadyl. Odpowiednikiem FSH są natomiast preparaty o nazwie hMG.  Zastosowanie obu rodzajów leków ma na celu pobudzenie pracy komórek Leydiga (androgenizacja) oraz komórek Sertoliego (wpływ na spermatogenezę).

Bardzo często osoby stosujące doping przyjmują preparaty gonadotropin (głównie hCG) po zakończeniu cyklu androgenami. Większość z nich stosuje ten lek w zupełnej nieświadomości, nie do końca wiedząc ku czemu on służy i czy w ogóle istnieje konieczność jego aplikowania. Któregoś dnia, jeden z młodych ludzi zwrócił się do mnie z zapytaniem co to jest „witamina HC6”, bo ponoć należy ją zażywać po zakończeniu przyjmowania testosteronu. Cóż, taki poziom wiedzy prezentuje niestety większość osób nadużywających sterydy.

Preparaty Gonadotropin bardzo często wykorzystuje się w leczeniu posterydowej dysfunkcji jąder, jednak przyjmowanie tego leku na własną rękę, w nie do końca wiadomym i uzasadnionym celu, jest szczególnie niebezpieczne. Leczenie preparatami Gonadotropin może podjąć tylko odpowiedni specjalista. Rozpiętość dawek hCG, jakie stosuje się w terapii jest zróżnicowana i uzależniona od dokładnego obrazu klinicznego, a także stężenia testosteronu i estradiolu w surowicy krwi. Bardzo często u osób nadużywających sterydy stwierdza się wysoki poziom estrogenów, co często zmusza do redukcji dawki leku. Również podatność na leczenie Gonadotropinami ma charakter indywidualny. W wielu przypadkach terapia staje się bardziej skomplikowana i wymaga odpowiedniego wspomagania pochodnymi testosteronu o przedłużonym działaniu. Nie u wszystkich osób leczenie hCG-hMG przynosi  pozytywne rezultaty. Bardzo często obserwuje się złą reakcję organizmu u pacjentów późno poddanych leczeniu, szczególnie ze zmniejszoną objętością jąder.

W przypadku zaobserwowania niepokojących zmian w obrębie układu płciowego podczas stosowania środków sterydowych, nigdy nie należy podejmować działań leczniczych na własną rękę, lecz w pierwszej kolejności skonsultować się z odpowiednim specjalistą, najlepiej endokrynologiem.

W wielu przypadkach  po upływie kilku miesięcy od zaprzestania przyjmowania sterydów stan nasienia samoistnie wraca do normy, a także znikają problemy z potencją.  Z tego tytułu większość osób nadużywających środki anaboliczno-androgenne jest przekonana, że problemy z układem płciowym mają jedynie charakter przejściowy i nie powodują większych następstw. Jest to jednak rozumowanie niezwykle błędne. Leki sterydowe to swoista bomba z opóźnionym zapłonem. Efekty uboczne w obrębie układu płciowego jakie można zaobserwować w trakcie stosowania dopingu, są tylko małym preludium do kłopotów jakie mogą pojawić się w niedalekiej przyszłości. Chwilowe zakłócenia hormonalne to mały problem w porównaniu do zmian patologicznych jakie powoli i systematycznie mogą rozwijać się w obrębie narządów płciowych podczas częstych i długotrwałych kuracji sterydowych. W większości przypadków, wywołane zmiany chorobowe powodują poważne i nieodwracalne następstwa prowadzące do całkowitej bezpłodności.



O autorze :

dr Dariusz Szukała


Testosteron Testosteron – najczęściej używany środek dopingujący w kulturystyce i sporta...
Ginekomastia Jacek zawsze wydawał się chłopakiem pewnym siebie, pozbawionym kompleksów, z...
Impotencja posterydowa Według opinii wielu kobiet, mężczyźni o przesadnie umięśnionej sylwetce ciał...