Rekomendacja Zakładu Żywienia i Suplementacji Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach

Żywność i żywienie

Kawa - dobra czy zła?


dr Dariusz Szukała


Źródło: fitdietetyk.pl


Kawa - dobra czy zła?

« Początek | Strona 2 z 2

Kawa kontra choroby

Mimo rzeszy podejrzeń stawianych pod adresem kawy, istnieje także wiele przesłanek naukowych świadczących o jej prozdrowotnym a nawet terapeutycznym działaniu na organizm ludzki. Jak wynika z badań, kawa  może  chronić przed rakiem, redukować nadwagę, utrudniać życie bakteriom, toczyć  walkę z pyłkami, likwidować kamienie żółciowe, a nawet pomagać leczyć cukrzycę i chorobę Parkinsona. Zawarte w kawie substancje antyoksydacyjne powstrzymują niebezpieczne reakcje wolnorodnikowe  odpowiedzialne za powstawanie komórek nowotworowych. Około jednej piątej suchej masy naparu kawowego stanowi rozpuszczalny błonnik pokarmowy, który wywiera istotny wpływ na pobudzenie pracy jelita grubego. Już kilkanaście minut po spożyciu kawy obserwuje się wzmożoną perystaltykę jelit, co zapobiega zaleganiu związków toksycznych i zmniejsza ryzyko rozwoju raka okrężnicy. Kofeina obecna w kawie przyspiesza  produkcje żółci, dzięki czemu zapobiega pojawianiu się kamieni żółciowych, natomiast  zawarte w niej związki polifenolowe hamują utlenianie cholesterolu, odkładanie go w ścianach naczyń krwionośnych oraz tworzenie blaszek miażdżycowych. Polifenole w kawie działają ponadto przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie oraz opóźniają rozkład witaminy C w organizmie. Filiżanka kawy pokrywa także ok. 10% dziennego zapotrzebowania na witaminę PP i potas.
Kawa pomaga również alergikom. Zawarte w naparze kawowym kwasy organiczne oddziałują korzystnie na system odpornościowy. Między innymi  wpływają na obniżenie ilości histaminy (substancji wywołującej stany alergiczne). Kofeina rozszerza także naczynia krwionośne,  skutecznie walcząc z objawami astmy. Nie ma obecnie jednoznacznych dowodów, że picie kawy inicjuje lub przyspiesza rozwój jakiegokolwiek typu raka. Niektóre spostrzeżenia dowodzą nawet, że palacze pijący filiżankę kawy dziennie rzadziej chorują na nowotwór pęcherza niż kofeinowi abstynenci. Prawdopodobnie, kawa wykazując właściwości moczopędne przyspiesza wydalanie substancji toksycznych zawartych w dymie tytoniowym, które przyczyniają się do schorzeń tego narządu.

Kawa a nadciśnienie

Związek pomiędzy piciem kawy a nadciśnieniem nie jest tak bardzo duży jak się powszechnie uważa. Kofeina zawarta w kawie podnosi średnio o 4 - 5 mmHg ciśnienie skurczowe oraz 8 - 10 mmHg rozkurczowe. Maksymalny wzrost ciśnienia jest widoczny ok. 2 -3 godz. po jej spożyciu. Jeżeli jednak kawa wypijana jest codziennie w podobnych ilościach efekt ten zanika. Dopiero po jednym dniu abstynencji  może ponownie podnieść ciśnienie o parę kresek. Ponieważ większość osób pije kawę systematycznie, dlatego nie może ona bezpośrednio zwiększać ryzyka nadciśnienia. Wiadomo jednak, że osoby z podwyższonym ciśnieniem krwi mogą być bardziej wrażliwe na działanie kawy, zwłaszcza gdy wypijają ją okazjonalnie Po przekroczeniu dawki 10 mg kofeiny / 1 kg masy ciała (1 filiżanka kawy zawiera średnio 60-100 mg kofeiny) może u nich dojść do zaburzeń w pracy mięśnia sercowego. Picie kawy w umiarkowanych ilościach samo w sobie nie zwiększa ryzyka nadciśnienia, chyba że występuje z innymi niekorzystnymi elementami stylu życia jak palenie papierosów, stres, nadwaga czy mała aktywność fizyczna.

Zatem pic czy nie pić?

Póki naukowcy nie mogą wykazać w tej kwestii jednomyślności, najlepiej zachować umiar. Obecnie zaleca się, by dzienna dawka kofeiny nie przekraczała 500mg (4-5 filiżanek kawy), a w przypadku kobiet w ciąży 300mg (ok. 2 filiżanki). Nadmierne spożycie kofeiny może powodować zbytnią pobudliwość, niepokój, zaburzenia  pracy serca oraz wzmożone wypłukiwanie wapnia i magnezu z układu kostnego. Kawę ograniczać powinni ludzie żyjący w stresie, z chorobami układu krążenia oraz osoby zagrożone osteoporozą i chorobami przewodu pokarmowego. Należy także pamiętać, że kofeina zawarta jest nie tylko w kawie, ale także w innych napojach takich jak herbata czy napoje typu Cola.

Zawartość kofeiny w różnych napojach
Szklanka czarnej kawy
80-120 mg
Filiżanka kawy z ekspresu 140 ml 115 mg
Filiżanka kawy rozpuszczalnej 140ml 95 mg
Filiżanka kawy filtrowanej 140 ml 80 mg
Filiżanka kawy mrożonej 50-70 mg
Puszka napoju typu Cola 30-90 mg
Puszka napoju Olimp Techno Power 80mg
Szklanka parzonej herbaty 65 mg
Filiżanka espresso 57 mg
Szklanka herbaty w torebkach 46 mg
Szklanka zielonej herbaty 31 mg
Filiżanka kawy bezkofeinowej 3 mg


Unikaj smażenia Unikaj smażenia Potrawy smażone – smaczne, chrupiące, pachnące, ale niestety ponoć niezdrowe...